ilan

ilan
is.
1. Bədəni uzun və qıvrılan ayaqsız, adətən zəhərli dişləri olan sürünən heyvan. Zəhərli ilan. Xallı ilan. – İlanın ağına da lənət, qarasına da lənət. (Məsəl). . . Ağabala dərviş gürzə ilanları bazar dalına töküb oynadırdı. Ə. Q.. <Eyvaz kişi> özünü itirmədi, sağ əli ilə sol qoluna dolanan ilanın boğazından tutub gücü gəldikcə çayın içinə atdı. Ə. Vəl.. İlan çalmaq – ilan vurmaq. Bəziləri də deyirdilər ki, Qara Məliki ilan çalıb öldürüb. M. S. O..
2. məc. Məkrli, xain, acıdil, kinli adam haqqında. <Knyaz:> Sən də dəf ol ki, hövsələm bitdi; İkiniz bir ilansınız, nankor! H. C.. <Sona:> Məni o qara ilan Kamran aldatdı. H. N.. <Vaqif:> Basma ayağını bizim torpağa; İlandan, əqrəbdən yar ola bilməz. S. V..
3. məc. İlan kimi qıvrılan, uzanan şey haqqında. İlan yolu. – <Ələmdar> ilan tatarısını göydə tovlayıb, adam olanın boynuna dolayırdı. S. R..
◊ İlan ağzından qurtarmaq – çox təhlükəli, ağır, çətin, çıxılmaz vəziyyətdən qurtarmaq. İlan ağzından qurtulan quş (qurbağa) kimi – çox təhlükəli, ağır, çıxılmaz vəziyyətdən qurtaran adam haqqında. Rübabə qapını bərk itələmiş, ilan ağzından qurtulan quş kimi qaçmışdı. M. C.. İlan çalmış kimi, elə bil ilan çaldı – bax ilan vurmuş kimi 2-ci mənada. . . Qara çadralı qız ilan çalmış kimi yerindən sıçradı. Ə. M.. İlan dili çıxartmaq, ilan kimi dil çıxartmaq – acizanə yalvarmaq, yazıq-yazıq xahiş etmək, yalvarıb-yaxarmaq. <Güləndam:> Yusif bəy ilan dili çıxardır, elə zarıyır, elə zarıyır, adamın yazığı gəlir. N. V.. Həmzə . . Veysin qabağında gərək ilan kimi dil çıxarda, arvad kimi göz yaşı tökə idi. Ə. Ə.. İlan əlindən qurtarmaq – birini zülmdən, əziyyətdən, istismardan azad etmək. Bir kimsə tapılmaz yetə savaba; Qurtara fəqiri ilan əlindən. Q. Z.. İlan gözü kimi – çox az, çox zəif, hissedilməz. <Veys> astaca ora yaxınlaşdıqda ilan gözü kimi işıq süzüldüyünü sezib, qulağını qapıya dayayaraq qulaq asdı. Ə. Ə.. İlan mələyən – çox isti, quraq və susuz. İlan mələyən çöllər. İlan vuran ala çatıdan qorxar məsəl – başına gəldiyi üçün çox ehtiyatlı, tədbirli hərəkət edən adam haqqında. <Hacı Əhməd:> O səbəbə ki ilan vuran ala çatıdan qorxar. C. C.. İlan vurmuş kimi – 1) əziyyətdən, ağrıdan çapalayan, qovrulan adam haqqında. Ala pişik bığlarını eşərək yerin ortasında yatmışdı, çünki bu gecə Kosanın yuxusu ilan vurmuş kimi kəsilmişdi. S. Rəhimov; 2) birdən sıçrayaraq, dik atılaraq, hövlnak. Yasavulbaşı ilan vurmuş kimi yerindən sıçradı. M. Rz.. İlana ağı vermək – xəlvəti, əl altından təhrik etmək, gizlindən öyrədib qızışdırmaq. İlanın quyruğunu basmaq – birini qəzəbləndirmək, hirsləndirmək. <Hacı Tağı:> İndi adam vurub öldürmək vaxtı deyil, ilanın quyruğunu niyə basaq? Ə. Ə.. Dili ilanı yuvadan çıxardır – bax dil
1. Elə bil ilan qovub – çox tələsik, təngnəfəs, nəfəsi qaralmış halda. <Əziz> hər gecə səhər alaqaranlığında elə gəlir ki, elə bil uşağı ilan qovub. Ə. M..

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Игры ⚽ Нужно сделать НИР?

Look at other dictionaries:

  • Ilan — may refer to:* Ilan, a town in Taiwan. * Ilan Hall, the winner of season two of Top Chef . * Elon, an alternate spelling of the name * Ilan Araujo Dall Igna, a Brazilian footballer * Ilan Pappé, an Israeli historian * Ilan Ramon, an Israeli… …   Wikipedia

  • Ilan — bezeichnet: Ilan (Taiwan), eine Stadt in Taiwan den Landkreis Ilan, daselbst Ilan ist der Name folgender Personen: DJ Ilan (* 1976), Berliner Hip Hop Produzent, Autor und Toningenieur Tal Ilan (* 1956), Judaistin und Historikerin Ilan Araújo Dall …   Deutsch Wikipedia

  • Ilan — Saltar a navegación, búsqueda Ilan es una ciudad ubicada al norte de Taiwán, fue parte del Imperio Español (1626 1642). Después de la expulsión de los españoles obligados a abandonar esta región al norte de la isla y ser ocupada por los… …   Wikipedia Español

  • ilan — ìlān m <G ilána> DEFINICIJA reg. 1. javna objava, obznana, oglas 2. pismeni dokument kojim se predočuju neki podaci; isprava ETIMOLOGIJA tur. ilān ← arap. ī̔lān …   Hrvatski jezični portal

  • Ilän — Ilän, so v.w. Ili …   Pierer's Universal-Lexikon

  • Ilan — Ilan,   Kreisstadt im Nordosten von Taiwan, 81 800 Einwohner; Holz , Papier , Nahrungsmittelindustrie …   Universal-Lexikon

  • Ilan — Cette page d’homonymie répertorie les différents sujets et articles partageant un même nom. Ilan est un prénom d origine juive (arbre en hébreu). Sommaire 1 Personnalités prénommées Ilan …   Wikipédia en Français

  • ilan — is., Ar. iˁlān 1) Duyuru Afişte, ilanda yazılı vakit gelmemiş de olsa perde açılacak demekti. T. Buğra 2) Açıkça bildirme, açıkça duyurma Cumhuriyetin ilanı. Birleşik Sözler ilanıaşk ilan panosu ilan tahtası duvar ilanı …   Çağatay Osmanlı Sözlük

  • Ilan — Provenance. Prénom d origine hébraïque. Signifie: arbre Se fête le 15 février. Histoire. Le prénom Ilan , peu usité en France, est très répandu en Israël. Dans le calendrier juif, il comporte une fête particulière, le 15 février, qui consiste à… …   Dictionnaire des prénoms français, arabes et bretons

  • ilan — kazachinė ferula statusas T sritis vardynas apibrėžtis Salierinių šeimos vaistinis augalas (Ferula iliensis), paplitęs centrinėje Azijoje. atitikmenys: lot. Ferula iliensis angl. ilan šaltinis Valstybinės lietuvių kalbos komisijos 2009 m.… …   Lithuanian dictionary (lietuvių žodynas)

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”